W zestawach perkusyjnych to talerze i bębny jako pierwsze przyciągają wzrok. Jednak motor napędowy sekcji rytmicznej leży pod stopami muzyka. Stopa do perkusji to określenie dla pedału basowego, który na pierwszy rzut oka wydaje się prostym mechanizmem, jednak jest to jeden z najbardziej zaawansowanych technologicznie elementów hardware’u perkusyjnego.
Mechaniczna rewolucja
Pod koniec XIX wieku perkusista Dee Dee Chandler stworzył pierwszy prymitywny pedał. Było to drewniane urządzenie z systemem sznurkowym, które pozwalało na uderzanie w bęben basowy za pomocą pięty.
Prawdziwy przełom nastąpił na początku XX wieku, kiedy William F. Ludwig stworzył swój pierwszy seryjnie produkowany pedał z mechanizmem sprężynowym. Pozwoliło to na uruchomienie ramienia uderzającego w zamontowany na bębnie talerz. Na rynku pojawiły się także wersje pedałów “Low-Boy”, które były niskimi statywami umieszczonymi nad podłogą. Dzięki obsłudze stopą sprawiały, że talerze uderzały o siebie. Następnie powstał model Ludwig Speed King, który na zawsze zmienił oblicze muzyki rockowej. Był to mechanizm z bezpośrednim napędem (direct-drive) i sprężynami kompresyjnymi schowanymi wewnątrz kolumn. Stał się symbolem niezawodności i szybkości. Urządzenie to było wykorzystywane np. przez legendarnego Johna Bonhama z Led Zeppelin.
Rodzaje napędów
Dzisiejsza stopa do perkusji to dzieło, w którym kluczową rolę odgrywa sposób przenoszenia energii z footboardu na bijak. Wyróżnia się trzy główne rodzaje napędów:
Napęd łańcuchowy (Chain Drive):
W swojej technologii wykorzystuje pojedynczy lub podwójny łańcuch, który zapewnia kontrolę, siłę uderzenia i ogromną wytrzymałość sprzętu.
Napęd paskowy (Belt/Strap Drive):
Zamiast łańcucha jest tu nylonowy, kevlarowy lub skórzany pasek, który gwarantuje płynną i cichą pracę, dającą poczucie “miękkości” pod stopą perkusisty.
Napęd bezpośredni (Direct Drive):
Sztywne połączenie płozy z wałkiem za pomocą metalowego łącznika, sprawia, że stopa perkusisty wytwarza dźwięk natychmiast. Jest to faworyt do grania ekstremalnie szybkich partii. Taki mechanizm wykorzystuje na przykład polska stopa Czarcie Kopyto. Legenda w świecie szybkich gatunków.
Nowoczesne konstrukcje posiadają ukryte łożyska, które minimalizują tarcia i eliminują luzy boczne, co jest gwarancją gładkiej pracy przez lata.
Bijaki do perkusji
Komfort gry to jedno, ale brzmienie bębna basowego jest zależne od punktu styku. Bijaki do perkusji to element stopy perkusyjnej, który bezpośrednio uderza w naciąg bębna basowego. Składa się z metalowego pręta montowanego w pedale oraz główki wykonanej z różnego rodzaju tworzyw. Wyróżnia się je ze względu na materiał wykonania:
- Filcowe: dają ciepłe, głębokie i miękkie brzmienia z wyraźnym, ale nienachalnym atakiem. Sprawdzają się w jazzie, popie i klasycznym rocku.
- Plastikowe: zapewniają twardy, jasny dźwięk z dość mocnym “klikaniem”. Są idealne do nowoczesnego rocka i metalu.
- Drewniane: generują potężną głośność i surowy atak. Są często używane przez perkusistów rockowych, którzy poszukują oldschoolowego brzmienia.
Jaka stopa do perkusji sprawdzi się najlepiej?
Pojedyncza stopa do perkusji to mechanizm służący do gry na bębnie basowym, czyli centrali. Jest to konstrukcja przeznaczona do obsługi tylko przez jedną nogę. Znajdzie swoje zastosowanie wśród muzyków grających jazz, pop, funk i klasyczny rock.
Podwójna stopa do perkusji, potocznie zwana twinem, składa się z pedału głównego z dwoma bijaki i pedału pomocniczego połączonych specjalnym wałkiem. Istnieją dwie wersje tego mechanizmu:
- Wersje prawe: pedał główny znajduje się pod prawą nogą, a pomocniczy po lewej stronie obok hi-hatu
- Wersje lewe: tu następuje odbicie lustrzane dla muzyków, którzy grają na zestawie leworęcznym
Podsumowanie
Stopa do perkusji to przykład wykorzystania zaawansowanego mechanizmu w sztuce muzycznej, który na przestrzeni dekad przeszedł gigantyczną ewolucję. Wybór pomiędzy stopą pojedynczą a podwójną, rodzajem napędu i materiałem bijaka to nie tylko kwestia wygody, ale przede wszystkim kreowania własnego stylu i brzmienia.